Wat is een ondernemingsplan en waarom heb je het nodig?

Je idee voor een bedrijf staat als een huis, maar hoe weet je of het ook echt haalbaar is? Een ondernemingsplan is een document waarin je de plannen voor je bedrijf op papier zet. Het dwingt je om na te denken over je doelgroep, je inkomsten en je kosten, voordat je een euro uitgeeft.

Wat is een ondernemingsplan precies?

Een ondernemingsplan wordt ook wel bedrijfsplan, ondernemersplan of businessplan genoemd. In dit document beschrijf je wie je bent als ondernemer, wat je gaat verkopen, aan wie je dat verkoopt en hoe je daar geld mee verdient. Je zet er ook in hoe de markt eruitziet en wat je concurrenten doen.

Het plan is niet alleen voor jezelf. Je hebt het ook nodig als je een lening wilt aanvragen bij een bank of investeerder. Zij willen weten of jouw idee levensvatbaar is voordat ze geld steken in jouw bedrijf.

Waarom een ondernemingsplan maken?

Veel starters slaan dit stap over omdat het veel werk lijkt. Toch is het schrijven van een ondernemingsplan een van de beste dingen die je kunt doen voordat je begint. Je ontdekt al vroeg of er echt vraag is naar jouw product of dienst. Je ziet ook of je genoeg kunt verdienen om van te leven.

Bovendien geeft het plan je richting. Als je later twijfelt over een beslissing, kun je teruggrijpen op je eigen plan. Het helpt je gefocust te blijven op wat je wilde bereiken.

Wat staat er in een ondernemingsplan?

Een goed ondernemingsplan bestaat uit een aantal vaste onderdelen. Niet elk onderdeel hoeft even uitgebreid te zijn, maar samen geven ze een volledig beeld van je bedrijf.

• Persoonlijk profiel: Wie ben je, wat is je achtergrond en waarom ben jij de juiste persoon voor dit bedrijf?
• Bedrijfsomschrijving: Wat ga je precies doen, welke producten of diensten bied je aan en wat maakt jou anders?
• Marktonderzoek: Wie zijn je klanten, hoe groot is de markt en wie zijn je concurrenten?
• Marketingplan: Hoe bereik je je klanten en hoe ga je je product of dienst verkopen?
• Organisatieplan: Hoe is je bedrijf georganiseerd, werk je alleen of met anderen?
• Financieel plan: Wat zijn je verwachte inkomsten en kosten, hoeveel startkapitaal heb je nodig en wanneer ben je winstgevend?

Het financieel plan is voor veel banken en investeerders het belangrijkste onderdeel. Zorg dat de cijfers realistisch zijn en dat je kunt uitleggen hoe je eraan komt.

Hoe lang is een ondernemingsplan?

Er is geen vaste lengte. Een eenvoudig plan voor een kleine zzp’er kan een paar pagina’s zijn. Een uitgebreid plan voor een groeiend bedrijf met meerdere medewerkers kan tientallen pagina’s tellen. Waar het om gaat is dat alle belangrijke onderdelen aanwezig zijn en dat het plan duidelijk en eerlijk is.

Begin met een samenvatting van één of twee pagina’s, de zogenaamde executive summary. Die geeft de lezer in één oogopslag het belangrijkste mee. Dit deel schrijf je als laatste, als de rest af is.

Wanneer heb je een ondernemingsplan nodig?

Je hebt altijd baat bij een ondernemingsplan als je een nieuw bedrijf start, ook als niemand er om vraagt. Maar in sommige situaties is het echt verplicht of sterk verwacht:

• Als je een zakelijke lening aanvraagt bij een bank.
• Als je een investeerder zoekt.
• Als je meedoet aan een aanbesteding of subsidieaanvraag.
• Als je een partner of medewerker wilt aantrekken.

Ook als bestaande ondernemer kan het zinvol zijn om je plan opnieuw te schrijven. Bijvoorbeeld als je een nieuwe markt wilt betreden of een grote uitbreiding plant.

Waar begin je als je een ondernemingsplan gaat schrijven?

Start met de onderdelen die je al weet. Schrijf op wat je gaat doen, voor wie en waarom dat goed gaat werken. Doe daarna onderzoek naar je markt en concurrenten. Pas als je dat helder hebt, ga je aan de slag met de financiële cijfers.

De Kamer van Koophandel biedt gratis hulpmiddelen en templates aan voor startende ondernemers. Ook veel banken, waaronder de Rabobank, stellen voorbeeldplannen beschikbaar die je als leidraad kunt gebruiken. Zo hoef je niet vanaf nul te beginnen.

Veelgestelde vragen

Is een ondernemingsplan verplicht als ik een bedrijf start?
Een ondernemingsplan is niet wettelijk verplicht bij de inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Toch is het sterk aan te raden. Zonder plan kun je niet aantonen aan een bank of investeerder dat je idee haalbaar is, en je mist zelf ook een duidelijk kompas voor de eerste jaren.

Verschilt een ondernemingsplan van een businessplan?
Een ondernemingsplan en een businessplan zijn in de praktijk hetzelfde. De termen worden door elkaar gebruikt, net als bedrijfsplan of ondernemersplan. Ze beschrijven allemaal dezelfde inhoud: je bedrijfsidee, je markt en je financiële verwachtingen.

Kan ik een ondernemingsplan zelf schrijven of heb ik een adviseur nodig?
De meeste starters schrijven hun ondernemingsplan zelf, eventueel met behulp van een template. Een adviseur of accountant kan helpen bij het financiële deel, maar is zeker voor een kleine onderneming niet per se nodig. Gebruik de gratis tools van de Kamer van Koophandel als startpunt.

Hoe vaak moet ik mijn ondernemingsplan bijwerken?
Er is geen vaste regel, maar het is verstandig om je plan te herzien als je bedrijf verandert. Denk aan een nieuw product, een andere doelgroep of een grote investering. Een verouderd plan geeft geen goed beeld meer van wie je bent en waar je naartoe wilt.