Indexfonds: zo laat je je geld meeprofiteren van de hele markt

Een indexfonds is een manier om te beleggen waarbij je niet één aandeel koopt, maar een stukje van een hele groep bedrijven tegelijk. Je volgt daarmee een beursindex, zoals de AEX of de S&P 500. Die index is een soort thermometer van de markt: hij laat zien hoe een groep bedrijven het gemiddeld doet. Steeds meer mensen kiezen voor deze aanpak, omdat het toegankelijk is en weinig kennis vereist. Toch weten lang niet alle mensen precies hoe zo’n fonds werkt en wat de voor en nadelen zijn.

Hoe een beleggingsfonds een index volgt

Een beleggingsfonds dat een index volgt, koopt de aandelen of obligaties die in die index zitten. Zit Shell in de AEX? Dan koopt het fonds ook een stukje Shell. Stijgt de index met drie procent, dan stijgt jouw inleg ook met ongeveer drie procent. Het doel is dus niet om de markt te verslaan, maar om dezelfde prestatie neer te zetten. Dit klinkt misschien bescheiden, maar uit onderzoek blijkt dat de meeste actieve beleggingsfondsen het op de lange termijn slechter doen dan de index die ze proberen te verslaan. Een passief fonds doet het daarmee in veel gevallen gewoon beter dan een actief beheerd alternatief.

De kosten zijn laag vergeleken met actief beheer

Één van de grootste verschillen tussen passief en actief beleggen zit in de kosten. Bij een actief beheerd fonds betaal je een fondsmanager die elke dag bezig is met het analyseren en aan en verkopen van aandelen. Die inspanning kost geld, en dat betaal je als belegger via de jaarlijkse beheerkosten. Bij een passief fonds zijn die kosten veel lager, soms minder dan 0,2 procent per jaar. Dat lijkt weinig, maar over twintig of dertig jaar maakt een klein kostenverschil een flink verschil in je uiteindelijke opbrengst. Stel dat je maandelijks geld inlegt: dan loopt het bedrag dat je bespaart aan kosten na verloop van tijd al gauw op tot honderden euro’s.

Spreiding als bescherming tegen tegenvallers

Wie zijn geld in één enkel bedrijf steekt, loopt het risico dat hij alles kwijtraakt als dat bedrijf failliet gaat. Dat risico is bij een gespreid fonds veel kleiner. Wanneer je belegt via een fonds dat honderden of zelfs duizenden bedrijven bevat, heeft de val van één bedrijf nauwelijks invloed op je totale vermogen. Een wereldwijde aandelenindex kan aandelen bevatten van bedrijven in Europa, Amerika, Azië en opkomende markten. Gaat het slecht in één regio, dan kan een andere regio dat gedeeltelijk opvangen. Die spreiding maakt beleggen in een index rustiger dan het kopen van losse aandelen, al blijft beleggen altijd risico met zich meebrengen.

Voor wie is dit type beleggen geschikt

Passief beleggen via een fonds dat een index volgt, is geschikt voor mensen die voor de lange termijn willen beleggen zonder er veel tijd in te steken. Je hoeft geen dagelijkse koersen bij te houden of ingewikkelde analyses te doen. Je legt regelmatig een bedrag in en de rest gaat vanzelf. Dat maakt het ook aantrekkelijk voor mensen die net beginnen met beleggen. Toch is het goed om te weten dat je inleg in waarde kan dalen, zeker op de korte termijn. Wie zijn geld over vijf tot tien jaar of langer niet nodig heeft, kan beter omgaan met die schommelingen. Een beleggingshorizon van meerdere jaren vergroot de kans dat je inleg groeit, al is dat nooit gegarandeerd.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een indexfonds en een ETF?
Een indexfonds en een ETF (Exchange Traded Fund) lijken sterk op elkaar, want beide volgen een index. Het verschil zit in de manier van handelen. Een ETF wordt de hele dag verhandeld op de beurs, net zoals een gewoon aandeel. Een traditioneel indexfonds kun je meestal maar één keer per dag kopen of verkopen, tegen een vaste dagprijs. Voor de meeste particuliere beleggers maakt dit verschil in de praktijk weinig uit.

Kan ik geld verliezen met een fonds dat een index volgt?
Ja, het is mogelijk om geld te verliezen. Als de index daalt, daalt jouw inleg mee. Beleggen brengt altijd risico met zich mee, ook bij een gespreid fonds. Op de korte termijn kunnen de waarden flink schommelen. Op de lange termijn zijn beursindexen historisch gezien gestegen, maar dat is geen garantie voor de toekomst.

Hoeveel geld heb je nodig om te beginnen?
Bij veel aanbieders kun je al beginnen met een klein bedrag, soms vanaf tien of twintig euro per maand. Er is geen vast minimumbedrag dat voor iedereen geldt, dat verschilt per platform of aanbieder. Je hoeft dus geen groot vermogen te hebben om te starten met beleggen via een gespreid fonds.

Moet je belasting betalen over de winst?
In Nederland betaal je geen belasting over de winst die je maakt met beleggen, maar wel over je vermogen. De Belastingdienst rekent elk jaar een fictief rendement over je totale vermogen boven een bepaald drempelbedrag. Dit valt onder box 3 in de inkomstenbelasting. Het is verstandig om de actuele regels te bekijken, want die veranderen regelmatig.