Wat is een financieel plan en wat moet erin staan?

Een financieel plan is een overzicht in cijfers dat laat zien of jouw bedrijfsidee haalbaar is. Het maakt deel uit van je ondernemingsplan en geeft inzicht in je verwachte inkomsten, kosten en financiële doelen. Wie wil weten wat is een financieel plan, ontdekt al snel dat het meer is dan een spreadsheet: het is de basis waarop je beslissingen neemt en waarmee je een bank of investeerder overtuigt.

Waarom heb je een financieel plan nodig?

Een financieel plan helpt je om met een helder hoofd naar je bedrijf te kijken. Niet vanuit enthousiasme, maar vanuit feiten. Je ziet in één oogopslag of je genoeg geld binnenkrijgt om je kosten te dekken en of er ruimte is om te groeien.

Daarnaast is het plan vaak verplicht als je een financieringsaanvraag indient bij een bank of een andere geldverstrekker. Zij willen weten of jouw onderneming levensvatbaar is voordat zij geld uitlenen. Zonder een goed onderbouwd financieel plan maak je weinig kans op een lening of investering.

Ook voor jezelf is het waardevol. Het dwingt je om realistisch te zijn over je verwachtingen en helpt je om tijdig bij te sturen als de cijfers tegenvallen.

Wat staat er in een financieel plan?

Een volledig financieel plan bestaat uit een aantal vaste onderdelen. Samen geven ze een eerlijk beeld van de financiële gezondheid van je onderneming, nu en in de toekomst.

• Investeringsbegroting: een overzicht van alles wat je moet aanschaffen om te starten, zoals apparatuur, voorraden of een website.
• Financieringsplan: hoe betaal je die investeringen? Gebruik je eigen geld, een lening of een subsidie?
• Exploitatiebegroting: een schatting van je verwachte omzet en kosten per maand of per jaar. Hiermee zie je of je winst of verlies maakt.
• Liquiditeitsprognose: een maandoverzicht van het geld dat binnenkomt en uitgaat. Zo zie je of je op elk moment genoeg geld hebt om rekeningen te betalen.
• Balans: een momentopname van wat je bezit en wat je schuldig bent op een bepaald moment.

Niet elk plan bevat alle onderdelen in dezelfde diepte, maar voor een serieuze financieringsaanvraag zijn ze allemaal relevant.

Hoe maak je een financieel plan stap voor stap?

Een financieel plan opstellen gaat het makkelijkst als je een vaste volgorde aanhoudt. Begin met de grote lijnen en werk daarna de details uit.

• Stap 1: Breng je startkosten in kaart. Schrijf op wat je nodig hebt om te beginnen en wat dat kost. Denk aan machines, inventaris, maar ook aan verzekeringen en inschrijfkosten.
• Stap 2: Bepaal hoe je die kosten financiert. Noteer hoeveel eigen geld je inbrengt en hoeveel je wilt lenen of op een andere manier wilt ophalen.
• Stap 3: Schat je omzet realistisch in. Ga uit van een voorzichtig scenario. Hoeveel klanten verwacht je? Wat rekent je gemiddeld per klant? Wees eerlijk en onderbouw je aannames.
• Stap 4: Zet alle vaste en variabele kosten op een rij. Denk aan huur, salarissen, inkoop, marketing en abonnementen.
• Stap 5: Maak een liquiditeitsoverzicht per maand. Controleer of er geen maanden zijn waarop je geld tekortkomt, ook al draai je op jaarbasis winst.
• Stap 6: Laat het controleren. Een boekhouder of accountant kan fouten opsporen die jij over het hoofd ziet. Dat is de moeite waard voordat je het plan naar een bank stuurt.

Wat is het verschil tussen een financieel plan en een ondernemingsplan?

Een ondernemingsplan beschrijft jouw bedrijf in woorden: wie je bent, wat je verkoopt, wie je klanten zijn en hoe je je onderscheidt van de concurrentie. Het financieel plan is de vertaling van dat verhaal naar cijfers. Samen vormen ze een compleet geheel.

Je kunt het zo zien: het ondernemingsplan vertelt het waarom en het wat, het financieel plan laat zien of het ook daadwerkelijk kan. Banken en investeerders bekijken beide documenten naast elkaar.

Hoe houd je je financieel plan actueel?

Een financieel plan is geen document dat je één keer maakt en daarna in een la legt. Je werkt het bij als er iets verandert in je bedrijf, bijvoorbeeld als je een grote klant verliest, nieuwe kosten maakt of wilt uitbreiden. Veel ondernemers vergelijken hun prognoses maandelijks met de werkelijke cijfers. Op die manier zie je snel of je op koers ligt of moet bijsturen.

Een jaarlijkse evaluatie is het absolute minimum. Groeit je bedrijf snel, dan doe je er goed aan vaker te kijken.

Veelgestelde vragen

Moet ik een boekhouder inschakelen om een financieel plan te maken?
Dat is niet verplicht, maar wel verstandig. Een boekhouder kent de valkuilen en helpt je om aannames te onderbouwen. Zeker als je het plan gebruikt voor een financieringsaanvraag, verhoogt een professionele check je geloofwaardigheid.

Voor hoeveel jaar maak je een financieel plan?
De meeste financieel plannen beslaan drie jaar. Het eerste jaar werk je het gedetailleerd uit per maand. De jaren daarna geef je een globale prognose op jaarbasis. Sommige geldverstrekkers vragen om vijf jaar, maar drie is de meest gebruikelijke periode.

Kan ik een gratis template gebruiken voor mijn financieel plan?
Ja, er zijn betrouwbare gratis sjablonen beschikbaar. Qredits biedt bijvoorbeeld een financieel plan template aan in Excel dat je direct kunt invullen. Dit is een goed startpunt, zeker als je voor het eerst een financieel plan maakt.

Wat als mijn prognoses niet uitkomen?
Prognoses zijn schattingen en zullen bijna nooit precies kloppen. Dat is normaal. Wat telt, is dat je jouw aannames kunt uitleggen en dat je actief bijhoudt waar de werkelijkheid afwijkt van je plan. Wie dat goed bijhoudt, kan tijdig aanpassen.